Wat gebeurt er als er een incident is en ik geen gecertificeerde BHV’er heb?

Posted on by Jeroen Jansen

Als er een incident plaatsvindt op de werkvloer en je hebt geen gecertificeerde BHV’er in dienst, loop je als werkgever een aanzienlijk juridisch en financieel risico. De Arbowet verplicht iedere werkgever om voldoende bedrijfshulpverleners aan te stellen, en bij het ontbreken daarvan ben jij als werkgever aansprakelijk voor de gevolgen van een incident. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over BHV-verplichtingen, aansprakelijkheid en wat je concreet moet regelen.

Wat zijn de wettelijke gevolgen voor een werkgever zonder BHV?

Een werkgever zonder gecertificeerde BHV’er overtreedt de Arbowet en riskeert bij een incident een boete van de Nederlandse Arbeidsinspectie, aansprakelijkheid voor letselschade en in ernstige gevallen strafrechtelijke vervolging. De wet stelt geen minimumboete vast, maar de inspectie kan per overtreding een boete opleggen en die bij herhaling of ernstig letsel fors verhogen.

De Arbowet, artikel 15, is helder: elke werkgever is verplicht om een of meerdere werknemers aan te wijzen als bedrijfshulpverlener. Deze verplichting geldt ongeacht de grootte van het bedrijf. Er bestaat geen uitzondering voor kleine kantoren of ZZP-omgevingen met personeel. Zodra je mensen in dienst hebt, ben je verplicht BHV te organiseren.

Naast een directe boete van de Arbeidsinspectie zijn er andere juridische gevolgen mogelijk. Als een medewerker gewond raakt en aantoonbaar is dat er geen BHV aanwezig was, kan de rechter oordelen dat de werkgever zijn zorgplicht heeft geschonden. Dit kan leiden tot schadevergoedingsclaims die ver boven de initiële boete uitstijgen. Verzekeraars kunnen bovendien een uitkering weigeren als blijkt dat de werkgever structureel in gebreke was.

Wie is er aansprakelijk als een medewerker gewond raakt zonder BHV-hulp?

Als een medewerker gewond raakt en er was geen gecertificeerde BHV’er beschikbaar, is de werkgever aansprakelijk op grond van artikel 7:658 van het Burgerlijk Wetboek. De werkgever heeft een wettelijke zorgplicht voor de veiligheid van zijn medewerkers. Het ontbreken van BHV is een directe schending van die plicht.

De bewijslast in dit soort zaken werkt in het nadeel van de werkgever. De medewerker hoeft alleen aan te tonen dat het letsel op de werkvloer is ontstaan. Vervolgens is het aan de werkgever om te bewijzen dat hij alle redelijke maatregelen heeft getroffen om het incident te voorkomen, inclusief het aanwezig hebben van BHV. Ontbreekt die aantoonbare BHV-structuur, dan is de kans op aansprakelijkheid groot.

Dit geldt ook bij indirecte situaties. Stel dat een medewerker onwel wordt en er is niemand aanwezig die een AED kan bedienen of eerste hulp kan verlenen omdat de BHV-opleiding ontbreekt. De vertraging in hulpverlening die daaruit volgt, kan de werkgever direct worden aangerekend. Een BHV cursus is dan ook geen luxe, maar een wettelijke basisverplichting.

Welke incidenten vallen onder de BHV-verplichting?

De BHV-verplichting geldt voor alle acute noodsituaties op de werkvloer: brand, medische noodsituaties zoals een hartaanval of bewusteloosheid, ontruimingen, en situaties waarbij gevaarlijke stoffen vrijkomen. De BHV’er is de eerste schakel in de hulpverlening totdat professionele hulpdiensten ter plaatse zijn.

Concreet betekent dit dat een BHV’er moet kunnen optreden bij de volgende situaties:

  • Brand of rookontwikkeling in het pand
  • Onwelwording of medische noodsituatie van een medewerker of bezoeker
  • Valincidenten met letsel, zoals een val van de trap
  • Noodzakelijke ontruiming van het gebouw
  • Situaties met gevaarlijke stoffen of gas
  • Agressie-incidenten waarbij eerste hulp nodig is

Veel MKB-ondernemers onderschatten hoe breed de BHV-verplichting is. Het gaat niet alleen om brand. Een medewerker die een hartaanval krijgt achter zijn bureau valt net zo goed onder de BHV-verantwoordelijkheid als een brand in de kantine. De BHV’er moet in staat zijn om eerste hulp te verlenen, de juiste hulpdiensten in te schakelen en de situatie te beheersen totdat professionele hulp aanwezig is.

Hoeveel BHV’ers zijn verplicht per bedrijf?

De wet schrijft geen vast aantal BHV’ers voor. Het vereiste aantal moet worden bepaald op basis van de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) van het bedrijf. Relevante factoren zijn het aantal medewerkers, de aard van de werkzaamheden, de indeling van het pand en de openingstijden.

Als vuistregel hanteren arbodiensten en inspecteurs de volgende uitgangspunten:

  • Er moet altijd minimaal één BHV’er aanwezig zijn tijdens werktijd
  • Bij grotere panden of meer dan één verdieping zijn meerdere BHV’ers nodig
  • Bij ploegendiensten of wisselende werktijden moet per dienst BHV aanwezig zijn
  • Bij grotere aantallen medewerkers geldt een hogere bezettingsnorm

Een bedrijf met tien medewerkers op één kantoorvloer heeft in de praktijk minimaal twee gecertificeerde BHV’ers nodig, zodat bij ziekte of verlof altijd iemand beschikbaar is. De RI&E bepaalt het exacte minimum. Heb je die nog niet opgesteld, dan is dat sowieso een eerste stap die wettelijk verplicht is.

Belangrijk: het is niet voldoende om iemand aan te wijzen als BHV’er zonder dat diegene een erkende opleiding heeft afgerond. De certificering moet actueel zijn. BHV-certificaten zijn doorgaans één jaar geldig en moeten jaarlijks worden vernieuwd via een herhalingscursus.

Wat moet een werkgever regelen om BHV-compliant te zijn?

Om te voldoen aan de BHV-verplichtingen uit de Arbowet moet een werkgever minimaal de volgende zaken geregeld hebben: een actuele risico-inventarisatie en -evaluatie, voldoende gecertificeerde BHV’ers, een actueel ontruimingsplan, jaarlijkse ontruimingsoefeningen en de benodigde hulpmiddelen zoals een AED, brandblusser en EHBO-materiaal.

Concreet betekent dit de volgende actiepunten:

  1. Risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) opstellen: Dit is de basis voor alle veiligheidsmaatregelen, inclusief het bepalen van het benodigde aantal BHV’ers.
  2. BHV’ers aanwijzen en opleiden: Wijs medewerkers aan en zorg dat zij een erkende BHV-opleiding volgen en jaarlijks hun certificaat vernieuwen.
  3. Ontruimingsplan opstellen: Dit plan moet voldoen aan de NEN 1414-norm en actueel zijn. Het moet zichtbaar aanwezig zijn in het pand.
  4. Jaarlijkse ontruimingsoefening houden: Dit is wettelijk verplicht en moet worden vastgelegd.
  5. Hulpmiddelen aanschaffen en onderhouden: Denk aan een AED, brandblusser, noodverlichting en EHBO-koffer. Deze middelen moeten periodiek worden gekeurd.
  6. BHV-certificaten bijhouden: Houd bij wanneer certificaten verlopen en plan tijdig herhalingscursussen in.

Een veelgemaakte fout is dat werkgevers wel een BHV’er aanwijzen, maar vergeten de certificering actueel te houden of bij verloop van personeel na te gaan of er nog voldoende gecertificeerde medewerkers zijn. Zorg voor een helder overzicht en een herinneringsstructuur, zodat niets door de mazen van het net glipt.

Hoe Brandveilig NL helpt met BHV-compliance

Als je als MKB-ondernemer je BHV-verplichting serieus wilt nemen maar niet weet waar te beginnen, ontzorgen wij je volledig. Brandveilig NL biedt een compleet pakket aan diensten waarmee je snel en betrouwbaar compliant wordt:

  • Erkende BHV-cursussen op locatie: Wij verzorgen gecertificeerde BHV-trainingen door heel Nederland, inclusief jaarlijkse herhalingscursussen
  • Ontruimingsplannen op maat: Wij stellen een actueel ontruimingsplan op conform NEN 1414 en NEN 8112
  • Ontruimingsoefeningen begeleiden: Wij organiseren en begeleiden de wettelijk verplichte jaarlijkse ontruimingsoefening
  • Levering en onderhoud van hulpmiddelen: Van AED’s en brandblussers tot noodverlichting en EHBO-koffers, alles gekeurd en actueel
  • Overzicht via ons klantendashboard: Realtime inzicht in de veiligheidsstatus van jouw bedrijf, inclusief vervaldatums van certificaten en keuringen

Of je nu net begint of je bestaande situatie wilt laten controleren, wij helpen je snel en praktisch op weg. Neem vrijblijvend contact met ons op en ontdek hoe Brandveilig NL jouw organisatie volledig compliant maakt.

Veelgestelde vragen

Wat gebeurt er als mijn enige BHV'er ziek is of op vakantie gaat?

Als jouw enige gecertificeerde BHV’er tijdelijk niet beschikbaar is, ben je als werkgever alsnog in overtreding van de Arbowet — ook al is de afwezigheid tijdelijk. Zorg daarom altijd voor voldoende ‘reservecapaciteit’ door meerdere medewerkers te certificeren. Een praktische vuistregel is om minimaal twee keer zoveel BHV’ers op te leiden als het wettelijk vereiste minimum, zodat je bij verlof, ziekte of personeelsverloop altijd gedekt bent.

Mag ik als werkgever zelf ook als BHV'er worden aangewezen?

Ja, als werkgever mag je jezelf aanwijzen als BHV’er, mits je een erkende BHV-opleiding hebt afgerond en je certificaat actueel houdt. Dit is echter alleen praktisch als je structureel aanwezig bent op de werkvloer tijdens werktijden. Ben je regelmatig buiten kantoor of op locatie bij klanten, dan is het verstandiger om ook andere medewerkers te certificeren, zodat er altijd iemand aanwezig is.

Wat als een medewerker weigert de BHV-opleiding te volgen?

Als werkgever heb je het recht om medewerkers te verplichten een BHV-opleiding te volgen, mits dit redelijkerwijs van hen gevraagd kan worden en dit is vastgelegd in de arbeidsovereenkomst of het personeelshandboek. Een medewerker kan bezwaar maken op basis van medische of zwaarwegende persoonlijke redenen, maar een simpele onwil is juridisch geen geldige grond. Kom je er samen niet uit, raadpleeg dan een arbeidsrechtadvocaat of je arbodienst over de juiste aanpak.

Geldt de BHV-verplichting ook als ik thuiswerkers in dienst heb?

De BHV-verplichting is primair van toepassing op de fysieke werklocatie waar medewerkers aanwezig zijn. Voor thuiswerkers die volledig thuis werken, geldt de verplichting op kantoor niet voor die specifieke personen, maar zodra zij op kantoor aanwezig zijn, valt ook hun veiligheid onder de BHV-structuur. Heb je een hybride werksituatie, zorg dan dat de BHV-bezetting is afgestemd op het aantal medewerkers dat op enig moment fysiek aanwezig is, ook op dagen met een lage kantoorbezettin.

Hoe vaak moet ik een ontruimingsoefening houden en wat moet ik daarvan vastleggen?

Wettelijk ben je verplicht minimaal één keer per jaar een ontruimingsoefening te houden voor alle medewerkers die op de locatie werkzaam zijn. Van elke oefening moet je een verslag opstellen met daarin de datum, het aantal deelnemers, de ontruimingstijd en eventuele verbeterpunten. Dit verslag is belangrijk bewijs bij een inspectie door de Nederlandse Arbeidsinspectie en toont aan dat je actief werkt aan een veilige werkomgeving.

Wat zijn de meest gemaakte fouten door MKB-ondernemers bij BHV-compliance?

De meest voorkomende fouten zijn: het niet tijdig verlengen van verlopen BHV-certificaten, te weinig BHV’ers aanwijzen waardoor er bij afwezigheid niemand beschikbaar is, en het ontbreken van een actueel ontruimingsplan of AED-keuring. Daarnaast vergeten veel ondernemers de BHV-structuur aan te passen na personeelswisselingen, waardoor er op papier BHV’ers staan die al lang uit dienst zijn. Een geautomatiseerd overzicht of dashboard, zoals dat van Brandveilig NL, helpt om dit soort fouten structureel te voorkomen.

Kan ik BHV uitbesteden aan een extern bedrijf in plaats van eigen medewerkers op te leiden?

Nee, de Arbowet vereist expliciet dat de BHV’er een werknemer is van jouw organisatie — je kunt BHV dus niet volledig uitbesteden aan een extern bureau. Wat je wél kunt uitbesteden is de opleiding, het opstellen van plannen en de levering van hulpmiddelen. De daadwerkelijke BHV’er op de werkvloer moet echter een eigen medewerker zijn die de erkende opleiding heeft gevolgd en aantoonbaar gecertificeerd is.

Gerelateerde artikelen

Posted in BHV